داخلی آرشيو خبر صفحه اجتماعی
امتیاز مثبت 
۰
 
بنی صدر شاهراه‌های حیاتی نظامی کشور را بسته بود/ ادعای واهی اصلاح‌طلبان در حمایت یک کشور عربی از ایران/ در بدترین حالت فعلی، از بهترین حالتِ
کد مطلب: ۶۷۰۱۵
تاریخ انتشار:شنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۸ ساعت ۱۰:۲۶
مقایسه تطبیقی وضعیت فعلی کشورمان با اوضاع جنگ هشت ساله دفاع مقدس موضوعی بود که با محمدعلی صمدی، پژوهشگر حوزه دفاع مقدس به بررسی آن پرداختیم.
بنی صدر شاهراه‌های حیاتی نظامی کشور را بسته بود/ ادعای واهی اصلاح‌طلبان در حمایت یک کشور عربی از ایران/ در بدترین حالت فعلی، از بهترین حالتِ
به گزارش اوشیدا به نقل از حوزه احزاب و تشکل‌های گروه سیاسی باشگاه خبرنگاران جوان؛ الهه قاسمی، نوشین نثاری؛ دشمنی که در هشت سال دفاع مقدس و جنگ تن به تن نتوانست ایران را تسلیم خواسته‌های خود کند، در قرن بیست و یکم متوسل به جنگ اقتصادی شده است تا رویاهای واهی خود را محقق کند؛ غافل از اینکه اگرچه این روزها تحریم‌های اقتصادی آمریکا، وضعیت معیشتی مردم کشورمان را تاحدی سخت کرده، اما واقعیت‌ها نشان می‌دهد که شرایط ما در زمان جنگ به مراتب دشوارتر از شرایط کنونی بود و ملت صبور ایران در شرایط سخت‌تر از این هم از پای آرمان‌های خود کوتاه نخواهند آمد.

این در حالی است که دشمن این روزها بیشتر بر روی رجزخوانی تکیه کرده تا ضعف خود را در مقابل ایران و محور مقاومت در منطقه بپوشاند، هرچند امت حزب الله دست برتر را در مقابله با دشمنان در دست دارند و پیروزی‌های مختلف محور مقاومت نیز تاییدی بر این مسئله است.

در همین راستا بر آن شدیم تا گفت‌و‌گوی تفصیلی را در مقایسه‌ای تطبیقی درباره وضعیت فعلی کشورمان با فشارهای تحمیل شده به کشورمان زمان هشت سال دفاع مقدس در عرصه‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی با محمدعلی صمدی، پژوهشگر حوزه دفاع مقدس انجام دهیم. متن مشروح این گفت‌وگو به شرح زیر است:

اینکه می‌گویند شاه ظرف دو روز عراق را تسلیم کرد، شایعات فضای مجازی است/ ادعای واهی اصلاح‌طلبان در حمایت یک کشور عربی برای گرفتن غرامت از عراق/ما در بدترین حالت فعلی، از بهترین حالتِ سال ۶۱ جلوتریم

باشگاه خبرنگاران جوان: جناب صمدی ممنون از وقتی که در اختیار ما قرار دادید. در ابتدای گفتگو می‌خواهیم نگاهی به عملیات بیت المقدس به عنوان اصلی‌ترین پیروزی ما در عرصه ۸ سال دفاع مقدس داشته باشیم. واقعا چه نکته ناگفته‌ای در شرایط آن زمان کشورمان وجود داشت که با وجود همه سختی‌ها توانستیم به پیروزی برسیم؟ آیا همه شرایط برای انجام این عملیات مهیا بود که به چنین نتیجه‌ای رسیدیم؟

صمدی: بسم الله الرحمن الرحیم. ببینید، در ابتدا عرض کنم که من پشت پرده‌ای برای عملیات بیت المقدس قائل نیستم و ترجیح می‌دهم از زاویه دیگری به این عملیات نگاه کنم. عملیات بیت المقدس یا آنطور که اسناد رسمی قرارگاهِ کربلا ثبت کرده «عملیاتِ الی بیت المقدس» در اردیبهشت سال ۶۱ شروع شد و در مدت کوتاهی به بخشی از اهدافِ تعیین شده خود از جمله آزادسازی خرمشهر دست پیدا کرد.

اکثرا تصور می‌کنند که این عملیات خیلی راحت انجام شده و همۀ شرایط هم مهیا بوده و همه چیز دست به دست هم داده، عزم ملی و شرایط سیاسی و اجتماعی همه دست به دست هم داده و ارتش و سپاه هم، دوشادوش هم وارد میدان شده تا ما بتوانیم شهری را که ۱۸ ماه در اشغال ارتش عراق بوده را پس بگیریم، اما واقعیت اینگونه نبود.

وعده‌ای که صدام در عوض گرفتن خرمشهر به ایرانی‌ها داده بود

ما در شرایطی به پیروزی رسیدیم که صدام رَجز می‌خواند و می‌گفت اگر ایرانی‌ها بتوانند خرمشهر را پس بگیرند، من کلیدِ بصره را خودم تقدیم آن‌ها می‌کند، چراکه فاصلۀ بصره تا خرمشهر زیاد نیست. در آن سوی مرز با فاصله کمی شهر بصره است که در آن زمان شهر اولِ اقتصادی و شهرِ دومِ سیاسی عراق بود.

اینکه می‌گویند شاه ظرف دو روز عراق را تسلیم کرد، شایعات فضای مجازی است/ ادعای واهی اصلاح‌طلبان در حمایت یک کشور عربی برای گرفتن غرامت از عراق/ما در بدترین حالت فعلی، از بهترین حالتِ سال ۶۱ جلوتریم

بنی صدر آرزویش این بود فاتح خرمشهر باشد تا از آن پیروزی استفاده سیاسی کند

باشگاه خبرنگاران جوان: قبل از اینکه به چگونگی پیروزی در این عملیات بپردازیم، برایمان بگویید که چرا اصلا خرمشهر سقوط کرد و ۱۸ ماه در اشغال عراق باقی ماند؟

صمدی: این سئوال ظاهرا یکی تا دو جواب ساده دارد اول اینکه غافلگیر شدیم یا با خیانت بنی صدر چنین اتفاقی صورت گرفت، اما به نظر من اتفاقا بنی صدر خیلی مایل بود تا فاتح خرمشهر باشد و اصلا جزء آرزوهایش بود که این شهر را آزاد کند تا از منافع سیاسی آن استفاده کند و رقبای خودش را در کشور با این پیروزی بزرگ کاملاً از صحنه خارج کند.

واقعیت این است که اگر بنی صدر به این هدف دست پیدا می‌کرد، برنامه‌ها برای آن داشت. عراق در زمان ریاست جمهوری بنی صدر حدود ۱۳ هزار کیلومترمربع از خاک کشورمان را اشغال کرده بود که بنی صدر خیلی دست و پا زد که حداقل یک دهم آن را حداقل پس بگیرد، تا در منازعاتِ سیاسی داخلی بتواند از آن استفاده کند، اما موفق نشد.

باشگاه خبرنگاران جوان: چرا این کار انجام نشد، فکر کنم در آن زمان ارتش هم تحت فرماندهی بنی صدر بود؟

صمدی: هم ارتش و هم سپاه. بنی صدر فرماندۀ کل قوا بود، یعنی فرمانده کل نیرو‌های مسلح. بنی صدر تنها رئیس جمهور در تاریخ جمهوری اسلامی است که فرماندهی کل قوا از سوی رهبری به وی تفویض شد. حتی آقای هاشمی که از ایشان به عنوان فرمانده جنگ یاد می‌شود، در سال پایانیِ جنگ جانشینِ فرمانده کل قوا شد، ولی آقای بنی صدر فرماندهی کل قوا را داشت و در زمینۀ نظامی کاملاً مبسوط الید بود. ارتش هم مطیع فرمانده کل قوا است. بنی صدر خیلی دست و پا زد تا با تکیه به ارتش بخش‌هایی از مناطق اشغال شده را پس بگیرد.

باشگاه خبرنگاران جوان: چه عملیات‌هایی در زمان فرماندهی بنی صدر طراحی شد؟

صمدی: سه عملیات نصر، توکل، دزفول بود که متاسفانه در هر سه هم موفقیتی به دست نیاورد. باز هم برخی بنی صدر را مقصر این عدم الفتح‌ها می‌دانند که من معتقدم طراحانِ آن عملیات آدم‌های سیاسی نبودند و براساسِ اصولِ کلاسیک نظامی این سه عملیات را طراحی کرده بودند.

ارتش عراق بعد از مصر، ارتشِ دومِ جهانِ عرب بود

باشگاه خبرنگاران جوان: چرا این سه عملیات به موفقیت نرسید؟

صمدی: در این ماجرا قصه زیاد است و سپاه و ارتش هر کدام روایت خود را دارند. بعضی از آن‌ها درست است، بعضی‌ها هم مبالغه و یا در حد شایعه است. به عنوان مثال در آن وقت در رسانه‌ها گفته می‌شد که بنی صدر در عملیات نصر (هویزه) خیانت کرد در صورتی که این عملیات به موفقیت نرسید، چون ارتش عراق ارتشِ ضعیفی نبود.

ارتش عراق بعد از مصر، ارتشِ دومِ جهانِ عرب بود. تمام تجیهزات آن روسی بود و مستشاران اتحاد جماهیر شوروی بر آن تسلط داشتند و تمام افسران آن‌ها در اروپای شرقی آموزش دیده بودند.

در مقابل هم ارتشِ ایران پیش از انقلاب جزء ارتش‌های اقماریِ بلوک غرب محسوب می‌شد و افسران آن در آمریکا و شاید اروپای غربی آموزش دیده بودند منتهی بعد ازانقلاب گرچه بدنۀ ارتش سالم بود و جزء مردم شد، ولی تعدادی از فرماندهان و افسران رده بالای ارتش به دلایل مختلف حذف شده بودند و به قول مورخان، ارتش در جریان سقوط نظام پهلوی، سر خود را از دست داده بود، با این حال واحد‌های طرح و عملیات ارتش که حذف نشده بودند. خصوصا طرح و عملیات واحد‌های زمینی در خدمت آقای بنی صدر بودند. آنان سه عملیات طراحی کردند، یگان اختصاص داده شد و آن‌ها را انجام دادند، ولی به جایی نرسیدند. دلیلش کاملا واضح است. جبهه مقابل قدرتمند بود و دست آن‌ها را خوانده بود.

اینکه می‌گویند شاه ظرف دو روز عراق را تسلیم کرد، شایعات فضای مجازی است/ ادعای واهی اصلاح‌طلبان در حمایت یک کشور عربی برای گرفتن غرامت از عراق/ما در بدترین حالت فعلی، از بهترین حالتِ سال ۶۱ جلوتریم

ژنرال‌های ارشد ارتش زمان شاه اطلاعات دقیقی را از توان محاسباتی کشورمان به عراق داده بودند

باشگاه خبرنگاران جوان: این مطلبی که به آن اشاره کردید، به خاطر نشت اطلاعاتی و یا جاسوسی عراق و متحدین آن‌ها از ما بود؟

صمدی: عراق با محاسبۀ توان ارتش ما وارد جنگ شده بود و شناختی نسبی خوبی از ارتش داشت. تعدادی از ژنرال‌های ارشد ارتش زمان شاه که بعد از انقلاب از کشور فرار کرده بودند، مستقیماً به غربی‌ها اطلاعات می‌دادند و غربی‌ها اطلاعات را در اختیار صدام می‌گذاشتند یا شاید بعضی از آن‌ها به خاطر عنادِ با جمهوری اسلامی، مستقیما با ارتش بعث ارتباط می‌گرفتند و اطلاعاتِ بسیار دقیق و خوبی از ارتشِ به دشمن می‌دادند.

صدام می‌دانست با چه کسی طرف است و با ما چگونه باید بجنگد

جناب بختیار و چند ژنرال آریامهری، در این زمینه واقعا خیانت‌های بزرگی کردند. صدام می‌دانست با چه کسی طرف است و با ما چگونه باید بجنگد و در آن سه تا عملیات نشان داد که بلد است توان موجود ارتشِ وقت را در نبرد کلاسیک زمین بزند. آن موقع این ذهنیت تاریخی وجود داشت که صدهاهزار کیلومتر مربع از خاک ایران در کمتر از صد سال قبل با جنگ‌های نه چندان بزرگی، جدا شده و یا تهران کمتر از چهل سال قبل توسط ارتش خارجی سقوط کرده است. این سوابق در محاسبات صدام موثر بود.

وضعیت اوایل جنگ نشان می‌داد که صدام در محاسبات خود اشتباه نکرده بود

همچنین رهبری عراق روی از بین رفتن انگیزه‌های ارتش هم حساب می‌کرد. صدام با خودش می‌گفت فرماندهان ارشد ارتش یا از بین رفته‌اند و یا انگیزه مقاومت ندارند و پیروزی در مشت او است. صدام علی رغم این که نتوانست به اهدافی همچون تصرف ۳ روزه تهران و یا اشغال خوزستان برسد، اما در محاسبات اولیه خود اشتباه نکرد و در نهایت هم توانست بیشتر از ۱۳ هزار کیلومترمربع را تصرف کند که مساحتی برابر با چند استان بزرگ کشور را شامل می‌شد.

اینکه می‌گویند شاه ظرف دو روز عراق را تسلیم کرد، شایعات فضای مجازی است/ ادعای واهی اصلاح‌طلبان در حمایت یک کشور عربی برای گرفتن غرامت از عراق/ما در بدترین حالت فعلی، از بهترین حالتِ سال ۶۱ جلوتریم

بنی صدر به رقیبِ سیاسی خود درجنگ میدان نمی‌داد

باشگاه خبرنگاران جوان: چه اتفاقی بعد از برکناری بنی صدر رخ داد که این روند عوض شد؟

صمدی: مهم ترین مسئله‌ای که منجر به تغییر این وضعیت شد این بود که موانع همکاری و تجمیع نیرو‌های مسلح از بین رفت. اکنون این سوال پیش می‌آید که چرا قبلاً تجمیع اتفاق نیفتاد؟ لابد، چون بنی صدر قصد خیانت داشت، اما به نظر من این جزء مهم‌ترین اشتباهات او بود.

تلقی بنی صدر این بود که نیرو‌های سپاه و بسیج در جبهۀ سیاسیِ مقابلش قرار دارند، احتمالا او اعتقاد داشت، هر نیرو و مولفه‌ای که کمترین علاقه و گرایشی به آقای بهشتی یا آقای رجایی داشته باشد، متحد حزب جمهوری اسلامی است و این یعنی رقیب سیاسی او به شمار می‌رود و بنی صدر به این رقیبِ سیاسی درجنگ میدان نمی‌داد.

سیاسی کاری بنی صدر علت معطل ماندن ۱۸ ماهه آزادی خرمشهر بود

لابد با خودش فکر می‌کرد چرا این‌ها بروند شهر را آزاد کنند و همه چیز به نامِ این‌ها تمام شود! ماشین جنگی رسمی کشور در اختیار من است. من شهر را بدون دخالت آن‌ها آزاد می‌کنم. سیاسی کاری بنی صدر از یک طرف و افت توان ارتش به دلایل